Przewodnik ma na celu popularyzację mało znanego, lecz niezwykle interesującego aspektu historii Mazowsza. Związki pomiędzy Karczewem a Nową Jerozolimą (Górą Kalwarią) sięgają okresu średniowiecza. Na tym terenie krzyżowały się wówczas szlaki kupieckie m.in. droga z Rusi Kijowskiej przez Czersk (obecnie Gmina Góra Kalwaria) na zachód. W XV wieku rycerz Wit Ducki herbu Jasieńczyk, właściciel nieistniejącej miejscowości Duda, leżącej w pobliżu dzisiejszego Karczewa i stanowiącej zalążek przyszłego miasta najpóźniej w 1421 roku objął urząd stolnika czerskiego związany z zamkiem w Czersku (gmina Góra Kalwaria). Następnie w XVI wieku Karczew obieli w posiadanie Franciszek i Jan Karczewscy - synowie Marcina Karczewskiego pełniącego funkcję wojskiego czerskiego. Szczególnie interesujący nas okres dla Karczewa i Góry Kalwarii rozpoczyna się począwszy od 1663 roku lub jak podają niektóre źródła od 1667 roku. W tym roku synowie Wawrzyńca Sobiekursko (Sobiekurskiego) Jerzy i Konstanty sprzedali dobra karczewskie Franciszkowi Janowi Bielińskiemu. Wnuk Bielińskiego – Franciszek Bieliński herbu Junosza odziedziczył po swym ojcu Kazimierzu Ludwiku (zmarłym w 1713 roku) ziemie otwockie, starostwo czerskie i garwolińskie. Wspomniany Bieliński, pomiędzy 1742 a 1766 pełniący obowiązki marszałka wielkiego koronnego ufundował stanowiące zawarte w tytule przewodnika perły europejskiej architektury i sztuki: kościoły parafialne w Karczewie (zbudowany w latach 1732-1737 wg. projektu Jakuba Fontany) i Górze Kalwarii (zbudowany w latach 1756-1759 wg. projektu Jakuba Fontany oraz kazał rozbudować w 1757 roku rodową rezydencję w Otwocku Wielkim oraz odbudować w latach 1762-1766 zamek w Czersku z przeznaczeniem na sąd i archiwum akt grodzkich.

Związki między Karczewem a Górą Kalwarią były wówczas niezwykle silne o czym świadczą wspomniane zabytki historii opisane przez autora. Wymienione miasta połączyła nie tylko osoba fundatora zachowanych do dnia dzisiejszego kościołów parafialnych i budowli świeckich (Franciszka Bielińskiego) lecz także osoby architektów – Jakuba Fontany oraz Tylmnana z Gameren. Ostatniemu z architektów przypisuje się pierwotny projekt pałacu w Otwocku Wielkim (z lat 80 XVII wieku zamówiony przez Kazimierza Ludwika Bielińskiego) oraz projekt unikatowego w skali europejskiej układu przestrzennego ulic Nowej Jerozolimy, obecnej Góry Kalwarii zamówiony przez biskupa Stefana Wierzbowskiego, zrealizowany pomiędzy 1670 a 1672 rokiem). Część wspomnianych obiektów kwalifikowanych jako najcenniejsze zabytki gminy Karczew i Góra Kalwaria do dnia dzisiejszego nie doczekało się rzetelnych i wyczerpujących opisów stanowiących dla turysty odwiedzającego obydwie gminy niezbędną pomoc. Publikacja ma wypełnić istniejącą lukę oraz stanowić właściwą oprawę dla okrągłej 475 rocznicy nadania praw miejskich Karczewowi w 2023 roku i 352 rocznicy nadania praw miejskich Nowej Jerozolimie (obecnej Górze Kalwarii) również w 2023 roku.

(inf. prasowa)